Damos a benvida á Blogaliza ao amigo Xoán Abeleira, autor do máis que recomendábel poemario Animais Animais (Espiral Maior, 2000), en 2009 editado en bilingüe por Bartleby Editores e que en breve teremos ocasión de referenciar aquí. Son imprescindíbeis as súas traducións de Rimbaud, os surrealistas, Lawrence, Plath e Hughes, ademais das súas accións poéticas sobre os escenarios.
O abandono das axudas da SXPL da Xunta á tradución provoca que profesionais con dez anos de experiencia decidan dedicarse ao mercado do catalán. É o caso, segundo nos informan, de profesionais que estaban a traballar en versións italianas e rusas de literatura galega. A fidelidade sen caldo non se pode exixir, non é?
O sábado pasado acudimos á Cea das Letras da AELG en Compostela, onde se entregaron os premios concedidos pola Asociación de Escritores a conta dos votos maioritarios dos propios socios, que escollemos cada ano as obras que máis merecen ser resaltadas dentro das publicadas no ano anterior. O sistema de votación deste ano, cun procedemento simple e en liña, facilitou moito máis a participación na elección.
Na literatura infantil e xuvenil gañou Xabier P. DoCampo, un amigo que o ano pasado apostou por un libro de xénero híbrido entre o narrativo e o poético, en paralelo ás ilustracións de Xosé Cobas, entre o figurativo e o abstracto, entre o realista das notas de campo do viaxeiro e a experiencia onírica de toda verdadeira inspiración.
Na poesía o escritor Xulio L. Valcárcel apañou o premio por unha obra en que os corpos se dilúen na líquida melancolía que pinga de todo aquilo que foi vivido, de todo aquilo sobre o que navegamos no presente até que atinximos unha terra futura que inevitabelmente se ha de perder entre os nosos dedos, licuada e gardada para sempre na garrafa da memoria.
No novo apartado de premio ao blogue literario, para o que este mesmo estaba nominado, gañou o de Marcos Valcárcel, un home de dilatado compromiso coa cultura e incontestábel mérito na web. Un home a quen foi un pracer saudar por primeira vez en persoa, e por quen manifesto publicamente a miña admiración.
Canto ao Premio de Escritora Galega Universal, só podemos dicir que a humildade de Elena Poniatowska só pode ser superada pola súa habilidade para falar con economía verbal e total precisión emotiva. A súa é unha mestría difícil de igualar. Eu viña de escoitala no día anterior durante o II Encontro Cidade da Coruña (que a AELG ofrecerá en breve na rede), na RAG, e por iso non me sorprendeu que comezase o seu discurso dicindo que era evidente que o seu corpo tras o atril e o micrófono non sobresaía porque ela mesma non abultaba máis do que "un perro sentado". É a facilidade que ela ten para falar desde o "cero vaidoso", para entregarse logo a denunciar as inxustizas que cada día padecen os que andan descalzos na procura do pan, as que entregan a pel na fábrica para logo lles seren roubadas as vidas que duramente arrastran no anoitecer. O escritor non importa, o escritor non ten face, o seu corpo non vale máis do que un can sentado. Mais a obra, aquilo que se destila do interior e debe inocular unha humanidade que penetre as consciencias, aquilo que debe ser escrito con amor polos mais, é o que realmente importa. Porque a obra para algunhas autoras como Elena non debe ser lastrada coas carnes de quen a escribe.
Na nosa mesa partillamos a alegría polos premiados outros nominados daquela noite. Eduardo Estévez, polo seu poemario Construcións, e María Isabel García Fernández, pola tradución d' O xiro postal.
Durante a cea, o carácter vangardista de Tati Mancebo fixo que se lanzase nunha nova aventura comunicativa. Apañou o seu móbel e, tal como tiña previsto, emitiu ao vivo o ditame dos premios da AELG através do novo portal da Blogaliza. Os resultados foron estes:
Os amigos Catherine François e Santiago Auserón publicaron hoxe no suplemento cultural Babelia unha lúcida recensión sobre o libro El Cantar de Mío Cid: génesis y autoría árabe, obra que pola amabilidade deles e a xenerosidade de Jorge Lirola, da Fundación Ibn Tufayl de Estudios Árabes, chegou á nosas mans hai unhas semanas. Neste libro, segundo a opinión de François e Auserón, a profesora Dolores Oliver sostén moi fundamentadamente que o Cantar "puido ter sido escrito polo poeta e xurista árabe Al Waqqasi, orixinario de Toledo, que axudou Rodrigo Díaz de Vivar a gobernar a cidade de Valencia despois da súa conquista". Recomendamos a recensión completa e prometemos unhas notas propias sobre o particular cando unha lectura atenta, fortalecida por un repaso histórico-literario da época, nos sexa posíbel.
O certame de canción popular A Coruña Son 2009 abriu as portas o 17 de decembro, mais os fríos natalicios e a falta de forma nos asuntos dixitais dos nosos máis intrépidos grupos musicais fixo que o 2008 pechase sen candidatos. Comezado o ano con folgos novos, despois de recuperar glucosa coas uvas de fin de ano (e se cadra algún zume de tomate), son a día de hoxe 41 os grupos inscritos e 34 as cancións disponíbeis na web de A Coruña Son 2009.
O prazo para concorrer continúa aberto até o 10 de febreiro. Os nomes vencedores virán á luz o día 14. O premio será modelar as súas composicións coa asesoría técnico-artística de Santiago Auserón e participar finalmente no disco da presente edición.
Todo parece indicar que a calidade será polo menos tan alta como a do ano pasado.
As cancións de 2008, xa editadas en disco simple (en breve tamén en digipack) e disponíbeis para descarga na supradita web, son estas: Tonhito de Poi:Marinheira (Coros: Tonhito de Poi, Javi Manero e Santiago Auserón) [1] Chámalhe Xis:Canto aquí, canto onde me peta[2] Mr. Carácter:Xabarín-manía[3] Pablo Díaz:O moucho[4] Chus Silva:A lagoa dos soños[5] O sonoro maxín:A rúa do perigo[6] Nat:Nunca te quixen[7] Os John Deers: De que me vale[8] Iria Pinheiro:Violoncello[9] Santiago Auserón:A Misteriosa (Versión en galego de Tati Mancebo e Alfredo Ferreiro) [10] D-Laxe:As túas mans[11]
Poucas semanas vivimos tan gratamente atarefados como a pasada. Tivemos pola Coruña o Gran Can para gravar e coordinar o disco que tantos agardan do A Coruña Son 2008, en que será incluída unha versión en galego de La misteriosa, esa sublime canción sobre os pescadores galegos que Tati Mancebo e máis eu tivemos o atrevemento de traducir. Puidemos tamén saudar o Tonhito de Poi, orgulloso da colaboración de Auserón facéndolle voces na súa peza, unha maravilla de arte e sentimento que logo poderá ser desfrutada xunto coas outras do Certame.
Gozamos tamén da conversa elegante e mesurada de Catherine François, unha escritora que nos presenteou cunha narrativa que non poderemos esquecer e da que inevitabelmente haberemos de falar con admiración neste blogue.
Polo camiño gravamos uns minutos da promoción na Fnac do mestre cantor relativa ás súas cancións coa Original Jazz Orquestra do Taller de Músics de Barcelona, nos que aproveita para expresar o seu convencemento sobre a existencia inequívoca na Galiza dunha vaga creativa moi relevante no ámbito da canción popular.
Entre o 30 de novembro e o 2 de decembro participei no intenso V Encontro de Escritores Galegos que se celebrou no pazo de Mariñán e que tivo como título "Os Ámbitos da Tradución". Todo estivo organizado por Luciano Rodríguez a quen quero lembrar agarimosamente, pois no último momento non puido presidir as comunicacións por certos problemas de saúde. De tódolos xeitos o seu discípulo e amigo Xosé Manuel Fernández Castro, Pepes para os amigos, supliuno con toda dignidade. Os invitados presentes eran María Xosé Queizán, Tareixa Roca, Valentín Arias López, Henrique Harguindey Banet, Manuel Bragado, Manuel Cartea Gómez, Xulián Maure, Luís García Soto, Miguel Anxo Fernán-Vello, Miguel Pérez Romero, Gonzalo Navaza, Darío Xohán Cabana, Antonio Raúl de Toro Santos, Johanna Vocht, Marie-Line Heslon e eu mesmo. Escusaron a súa presenza Xulio López Valcárcel, de viaxe na feira do libro de Guadalajara, en México, e Francisco Pillado, tamén por un pequeno impedimento de saúde. O outono sempre fai estas falcatruadas.
A conferencia inaugural e os primeiros temas de debate foron servidos por Valentín Arias López, secretario da Asociación de Tradutores Galegos, tradutor de Camus, de Verne, de Rodari, de Saint-Exupéry entre moitos outros, premio nacional de tradución e lenda vivinte da nosa terra. Falou da súa experiencia desde o inicio da democracia e da autonomía galega, da importancia da tradución e da existencia de obras de autores estranxeiros verquidos ó galego como elemento esencial para crear e afondar na nosa tradición literaria.
O poeta turco Ali Rustam Çiçek (Kónia, 1918 - Istambul, 1978) é um grande desconhecido, mesmo no seu próprio país, pois não deixou uma obra de publicação regular. O único livro publicado em vida foi numa tiragem de pouco mais de mil exemplares, muitos do quais foram queimados pela represão kemalista. O seu título: "Velas, âncoras e lábios" era uma reivindicação absoluta da liberdade individual através do amor, levando a poesia turca além do formalismo e do decadentismo de influência persa. Compartiu cela com Nazim Hikmet, de quem parece ter recebido uma clara influência, ainda que ele nunca militou nem compartiu as suas ideias comunistas. Sempre considerou a Hikmet como alguém que estava muito acima da sua própria ideologia.
O poema que aqui apresento traduzido, graças à versão francesa de Gilles Fauquier, foi publicado numa revista de príncipios dos anos setenta e é um dos últimos poemas escritos pelo autor (os últimos cinco anos da sua vida deixou de escrever), quem faleceu em estranhas circunstâncias, afogado nas águas do Bósforo.
Marina Mayoral: «Tardo anos en escribir unha novela e escribo en galego e en castelán indistintamente. Cando estou en Galicia, nos veráns escribo en galego. Despois traduzo os capítulos do galego ao castelán e os que están en castelán ao galego. [...] Creo que [a narrativa galega] está ao mesmo nivel que o resto de Europa.»
Será entón que toda a obra galega de Mayoral é –no mellor dos casos– nas súas tres cuartas partes obra en castelán traducida pola autora? Só escribe literatura en galego no verán?
Propomos para este día, resaca de lumes internos e externos, o lavado ritual da face con este texto que nos envía François Davó, grande poeta, crítico perspicaz e temperado intelectual que temos a honra de contar entre os amigos. Desde hoxe, máis un valioso colaborador d' O levantador de minas.
[Dende un bosque preto de Domme, ao pé de covas habitadas na prehistoria, na beira do río Dordogne, François Augiéras observa os preparativos da noite de San Xoán.]
O crepúsculo loita e sae victorioso contra a feble noite. (…) O mundo é máis fermoso que de costume. Os Humanos non o ven, tan ocupados en edificar nunha praza unha fogueira, coa alegría dos verdugos preparando autos de xustiza. E como van estar ledos, tan covardes como son? Dende os bairros chega un rumor como de 14 de xullo; axiña un sacerdote virá abenzoar, santificar, tolerar… unha discreta festa en honor ao apoxeo das Forzas do mundo.