Edicións Xerais: “O libro Sonetos de Shakespeare, traducido por Ramón G. Izquierdo, foi elixido na noite do sábado Premio AELG á mellor tradución durante a Cea das Letras que se celebrou en Santiago de Compostela. Os Sonetos de Shakespeare son un dos cumios da poesía lírica de todos os tempos. As circunstancias que rodearon a súa publicación e a ambigüidade no relativo á identidade e ao sexo dos destinatarios teñen servido de escusa a múltiples conxecturas que, se ben non contribúen á comprensión dos sonetos, proban non obstante o continuo interese que desperta esta obra.”
[...] Se as sociedades non coñecesen máis que este principio de igualdade, se cada quen, practicando a equidade do comerciante, tratase de non dar aos outros nin un pouco máis do que deles recibe, a sociedade perecería. Até o principio de igualdade desaparecería das nosas relacións, porque para mantelo é preciso que unha cousa maior, máis bela, máis vigorosa que a simple equidade, apareza constantemente na vida. Vexámolo.
Até hoxe, a humanidade non careceu de grandes corazóns desbordantes de tenrura, intelixencia e boa vontade, e que usaron o seu sentimento, a súa intelixencia ou a súa actividade ao servizo da raza humana, sen pedir nada a cambio.
[...] Todos estes homes e mulleres forxan, uns na escuridade, outros con público, os verdadeiros progresos da humanidade. E a humanidade sábeo. Por iso rodea as súas vidas de respecto, de lendas. Até as enfeita e os converte nos heroes dos seus contos, das súas cancións, dos seus romances. Son atractivos polo valor, a bondade, o amor e a abnegación da que carecemos a maioría de nós. Transmite a súa memoria ás novas xeracións. Lembra mesmo aqueles que só obraron no estreito círculo da súa familia e amigos, venerando a súa memoria nas tradicións familiares. [Continúe a ler Para lembrarmos o que é a moral]
O noso compañeiro Pedro Silva deu unha conferencia en Almería que o sitúa na vanguarda da creatividade tecnolóxica, e que queremos aplaudir desde aquí: “La finalización de estas jornadas con un taller-presentación del Centro de Negocios para emprendedores del PITA y la plataforma Arduino supuso acercar a los alumnos a nuevas perspectivas de futuro que deberán valorar en su proceso de creación de su propio oficio. No en vano, las herramientas libres en torno al concepto de la “ética hacker” fueron las protagonistas del discurso de Pedro Silva, ponente de este taller.
Para Silva, la independencia y libertad que supone la organización del trabajo, gracias a las nuevas tecnologías, en una empresa descentralizada y conectada en redes abiertas es una realidad que se materializa en su empresa cooperativa de acción cultural “Algueirada”, que lleva 10 años funcionando y aglutina ya 3000 blogs y 64000 usuarios.
Redescubrimos con él términos como GNU, Bitcoin, Arduino, impresión en 3D, y también debatimos sobre neoruralidad, antropología libertaria y el concepto limitador del trabajo: “nadie debe hacer un trabajo estúpido y repetitivo”, concluyendo con su discurso que “la tecnología nos permite ser artesanos y participar de la revolución digital”. {Ler máis na Asociación de la Prensa de Almería}
Que o famoso Cid fose galego non é algo que se pretenda reivindicar aquí, senón tan só un dos insultos que lle dedicou o mouro Ben Bassam de Santarém ao nobre burgalés no seu Tesouro das excelencias dos hispanos, por volta de 1109, a saber: “vil galego”, “avasalador, opresor”, “enfermidade incurábel”, etc. Que un cronista falase mal de quen era un terríbel pesadelo para todo exército inimigo –ao estilo do que foron máis tarde os condottieros– non admira a ninguén, mais que o tratase de galego cando nos mapas de época a historiografía moderna nos mostra un reino de Asturias, de León ou de Castela, resulta cando menos chocante. Ora, se entendemos que Afonso VI era outro “vil galego” para os mouros, como de facto tamén o chamaban, a cousa muda completamente.
A verdade histórica, se desprovista da camuflaxe que sempre aprimorou unha imaxe de caudillo castelán, católico e reconquistador, revélase en todo o seu explendor. Isto foi o que fixo a profesora Dolores Oliver Pérez no seu fantástico traballo El Cantar de Mío Cid: génesis y autoría árabe (Fundación Ibn Tufayl), cando defende que o primixenio texto foi unha encomenda do Cid ao poeta al-Waqqasi –a quen nomea cadí da súa corte en Valencia– seguindo o xénero árabe do ajbar, habitualmente utilizado para encomiar os gobernantes. Para chegar a esta conclusión pon en causa a perspectiva habitual dos estudos herdeiros de Menéndez Pidal e fornece novos e rigorosos argumentos, sempre pondo por diante que até o momento non se tivo suficientemente en conta o mundo hispanoárabe para explicar a riqueza cultural peninsular:
a) o público ideal do Cantar de Mío Cid non pode ser cristián, xa que os xuízos descritos cobran sentido só desde a xurisprudencia islámica;
b) o comportamento do Cid responde máis ao modelo beduíno do que ao visigodo;
c) o poema mostra grande respecto polos musulmáns e presenta como maus personaxes cristiáns;
d) non se atopan referencias a xograis cristiáns anteriores ao século XII, cando en territorio islámico existiron inumerábeis poetas que facían panexíricos dos seus gobernantes e cantaban súas vitorias sobre o inimigo;
e) a sospeita dun autor árabe xustifica a utilización de tópicos e cadros escénicos da poesía beduína, así como o estilo das descricións das batallas e as louvanzas do Cid desde parámetros usuais para os paladíns do Islam; non por acaso Cid provén de sayyid ou señor dunha tribo, apelativo usado para os reis das Taifas (ver nota final).
Estas e outras sólidas argumentacións de Oliver no seu completo traballo de catrocentas páxinas poden ser o primeiro paso para cuestionar unha historia literaria medieval que carece de sentido. Puxando deste fío atopamos algunhas consideracións inevitábeis e de patente interese:
Se o Cantar de Mío Cid foi composto en árabe arredor do ano 1095 e o texto actualmente conservado é un manuscrito do século XIV, non hai razón para consideralo o “monumento máis antigo escrito en romance”.
Que o Cantar fose escrito en árabe no século XII e versionado en castelán no XIV é coherente coa revisión historiográfica actual que asinala o principio da política castelanista no século XIII, a partir do reinado dun Afonso X que comeza a utilizar o castelán para a prosa. Que na altura Rodrigo de Vivar fose tratado de galego non debe admirar ninguén, cando prestaba servizo ao rei galaico Afonso VI que gobernaba desde León, como teñen demostrado os nosos historiadores.
A falsidade do texto castelán do Poema como do século XII, segundo defendeu Pidal e a continuación a práctica totalidade dos historiadores da literatura, xustifica un protagonismo improcedente da lingua castelá no medievo que sen dúbida afecta tamén aos parámetros cronolóxicos da historia das linguas ibéricas.
Revélase como necesaria unha nova análise da historia da literatura hispánica no que di respecto dos sistemas literarios. A posición dun prestixioso sistema literario en árabe até o Califato, a existencia dun sistema literario cristián en galego proeminente até o século XIV e o nacemento dun sistema literario en castelán a partir das políticas unificadoras castelás do século XV constitúen puntos de referencia, a meu ver, imprescindíbeis para unha moi necesaria revisión da historia da literatura galega. {Publicado en Praza Pública, 23/04/2012}
No día do libro non quixen deixar de ofrecer como humilde contributo a miña propia experiencia de lectura, no extenso abano que vai do libro antigo aos modernos soportes de contidos dixitais.
No día de onte coñeceuse o ditame dos Premios da Crítica Española, que no apartado de literatura en lingua galega corresponderon aos libros Cráter, de Olga Novo, e Laura no deserto, de Antón Riveiro Coello. Como membro da Sección de Crítica Literaria da AELG teño que recoñecer que o traballo de escoller o mellor libro de poesía e de narrativa do ano anterior é ben agradábel, sobre todo porque se constata de ano para ano o alto rendemento do sector creativo do noso sistema literario. En particular, lembro a especial satisfacción que na Sección sentimos cando hai pouco máis dunha semana se revelaron os títulos máis votados. Parabéns aos premiados. [Vía Ferradura en tránsito]
Miro Villar: “Coma dixen na Cea das Letras da AELG, quixera lembrar o maxisterio que recollín en especial de tres bitácoras: asuvasnasolaina, do finado amigo Marcos Valcárcel, brétemas do editor Manuel Bragado e trafegandoronseis da profesora Gracia Santorum. Ao tempo que agradezo a existencia do proxecto blogaliza, personalizado nos poetas Alfredo Ferreiro e Tati Mancebo, que acolle a todos tres blogues finalistas deste ano. Os outros son dous blogues amigos que sigo decote e que recomendo vivamente: Caderno da crítica, do crítico e profesor Ramón Nicolás, e Criticalia, do crítico e profesor Armando Requeixo“. {Letra en obras}
mellor tradución durante a Cea das Letras que se celebrou en Santiago de Compostela. Os Sonetos de Shakespeare son un dos cumios da poesía lírica de todos os tempos. As circunstancias que rodearon a súa publicación e a ambigüidade no relativo á identidade e ao sexo dos destinatarios teñen servido de escusa a múltiples conxecturas que, se ben non contribúen á comprensión dos sonetos, proban non obstante o continuo interese que desperta esta obra.”
Comentarios