Entre todos os artigos de prensa resalta o de Iago Martínez en Xornal de Galicia.
«Retransmisión online da presentación en Vigo do libro 55 mentiras sobre a lingua galega
A retransmisión comezará hoxe venres 5 de febreiro ás 20:30 e contará coa participación do autor, Xosé-Henrique Costas, e doutros dous membros de ProLingua, Manuel Bragado e Agustín Fernández Paz. Se se produce algunha interrupción durante a mesma, lembra recargar a páxina no botón correspondente do navegador. Se non podes ver a carta de axuste, deberás instalar a última versión do navegador libre Firefox. Tamén podes instalar o plugin de VLC se prefires seguir utilizando o teu navegador antigo. Se non podes instalar software no teu terminal, solicítalle ao administrador da tua rede acceso a estes estándares.» (Ler máis en Prolingua)
«Nunha idade remota, a serpente KaiKai, espírito maléfico que habitaba nas profundidades do mar, virou tola e provocou unha grande inundación; quería acabar cos homes e destruír a terra. Grazas a TrenTren, a serpente boa, deu a voz de alarma e aconsellou aos homes que subisen aos cerros para non perecer afogados.
Así o fixeron. Homes, mulleres e nenos escaparon ás alturas levando canda eles animais e alimentos suficientes para sobrevivir. Os cerros, coa axuda de TrenTren comezaron a ascender para afastar os homes da ameaza, pero a poderosa KaiKai seguía elevando o nivel do mar para alcanzalos. Aqueles que non daban acadado os cumes transformábanse en peixes, dando así orixe a novas especies mariñas.
Durante días, noites e lúas as augas medraron. Os homes seguían trepando e tan alto subiron que tiveron que protexerse do sol coas cuncas que transportaban os alimentos. Aínda así algúns morreron abrasados.
Diante da ameaza da auga e do sol asasinos, fixeron todo tipo de sacrificios pregándolle aos deuses que axudasen a TrenTren a derrotar a KaiKai. Por fin, puido ser vencida a pérfida serpe. os mapuches son os descendentes daqueles sobreviventes coñecidos como llituches.» (Xulio L. Valcárcel)
OS PODERES DA AUGA LÉVANME
Vello estou e desde unha árbore
en flor enxergo o horizonte.
¿Cantos aires andei?, non sei.
Desde a outra beira do mar o sol
que se adentra
envíame xa as súas mensaxeiras
e a atoparme irei
cos meus avós.
Azul é o lugar onde imos.
Os poderes da auga lévanme
paso a paso.
O Río do Ceo é apenas
un pequeno círculo
no universo.
Neste Soño quedo:
¡Voguen remeiros! No silencio
vou
no canto invisible da vida.
Elicura Chihuailaf (p. 61)
Realmente a lectura destes poemas é unha experiencia alucinante, e até con concomitancias telúricas e estéticas con certa poesía galega de 80. Si, próximos no telúrico e a forma de expresalo, por moito que o que aquí foi tachado de "culturalismo" no caso dos mapuches máis facilmente se admita como unha corrente dignamente vencellada a unha verdadeira tradición. Aínda que os mapuches estexan alfabetizados en castelán desde quen sabe cando e citen a Henri Michaux.
«[...] Apréciase ben na capa do libro, con esa ilustración de Alberto Esperante que tivo que nacer do diálogo e da coordinación. Nela e nos textos anúnciase o que vou situar como fundamento inventivo deste Metal central, a parábola fabril construída como montaxe de breves proxeccións metamórficas para dar conta dun fluxo ou proceso, o da fabricación metalúrxica e o pouso que iso deixe nos operarios que a sosteñen, e de varios mitos ou imaxinemas entre os cales os da caverna, o do pequeno mundo do home (micro e macrocosmos en paralelo9 e o do fetichismo da mercadoría non son menos relevantes.
[...] O prologuista [Xosé María Álvarez Cáccamo] fala de singularidade expresiva e poética, de que ninguén máis está a escribir poesía deste xeito entre nós. Inútil discrepar, se ben parece que libros como Os documentos da sombra, do propio Cáccamo, podería formar parte dunha tradición textual á que non é completamente alleo o oficio de Ferreiro.
[...] O máis interesante da proposta poética do autor xulgo que sexa a consecución, en xeral alcanzada, e só nalgún momento dubitativa, dunha dicción liberada das ataduras dunha polaridade maniquea e derrotista do que, en termos de Hannat Arendt, poderiamos identificar como as coordenadas da acción fronte ás do traballo. Ferreiro explora en suma as inseguras posibilidades de reverter o espectáculo integrado no que se reconfigurou a caverna, no que metamorfoseou o Leviatán, e de alcanzar que o seu discurso poiético e a acción pública marquen un límite consciente entre o ferro e a chatarra, entre a enerxía e a doma. Menciona adoito a fraxilidade e o desgaste , ao tempo que reverencia a mirada inocente que non é quen de evitar o gozo lúdico da produción ou da linguaxe, evidenciado no poema que dá título ao libro mediante paronomasias, figuras etimolóxicas e derivacións que rodan e rodan nun xogo imparábel e metamórfico, acaso esperanzado, acaso absurdo, pero nunca acabado. Ademais, como un recurso último, Ferreiro acode ao mito e formula nel a pregunta sobre o lugar do amor, sobre os seus restos, cosmogónicos pero biolóxicos. Sorprende isto. Estimula non só a imaxinación: tamén a análise.» (Arturo Casas: "Na parábola fabril, o mito", en GRIAL. Revista Galega de Cultura, nº 184)
«[...] Somos minorizados, periféricos, emerxentes ou, simplemente, pequenos? Facemos da transgresión a nosa vía ou sobrevivimos nas marxes? É a nosa lingua unha árbore aínda vizosa ou, pola contra, traballamos con vimbios lisos e eslamiados de puro celo institucional? Podemos soñar cun paseo digno polo mundo ou segue a ser urxente mellorar a nosa casa? Énos aínda preciso saírmos á rúa a pelexar o noso espazo —solidarios, loitadores e carnais— ou máis ben o noso atractivo pende da forza e da imaxinación coa que habitamos os espazos libres que a Rede ofrece? Logo duns intensos días de conversa ao abeiro da forza telúrica de Arántzazu, fíxose ben patente a diferenza de velocidades e estratexias con que cada un dos nosos países percorre hoxe o camiño. Ficamos, pois, coa sensación desacougante de estar a perdérmonos e vista e, tamén, coa convicción de que o foro Galeusca precisa e merece —se cadra máis que nunca— ser reiventado.
Esa diferenza de velocidade mostra tamén os camiños, ferramentas e obxectivos que cada literatura se marca, emprega ou desexa. A delegación galega foi explícita na súa vontade de mirar o futuro, valorando positivamente o estado da produción propia e a súa proxección. Lonxe de deternos a avaliar os espazos consolidados ou colapsados, todos coincidimos en que a escrita galega atopa na rede e nas novas tecnoloxías un terreo aberto no que poder expandirse con eficacia. E foi nesa liña de apertura explícita, alentada pola nosa delegación, onde xurdiron algúns dos debates máis acendidos; sobre todo no desembarco do libro dixital e aos cambios evidentes que isto vai provocar no sector. Concordamos todos en que o libro tradicional é un obxecto útil desde hai máis de medio milenio, e ninguén dubidou de que terá un lugar específico a carón do libro dixital. No entanto, houbo trasacordos nos tempos de implantación dos novos soportes literarios.
Por outra parte, a tecnoloxía permite, con melloras superadas a cada momento, unha redución tal dos gastos de posta en mercado das obras que sen dúbida xustifica un maior beneficio do creador. Neste sentido, revélanse imprescindíbeis fórmulas novas para a remuneración xusta dos dereitos de autor dentro do contexto dos modos de produción dixital. Sen a necesidade da impresión en papel, con posibilidades de reprodución e distribución de custo reducido, resulta obvio que as porcentaxes dos creadores xa non teñen que aminorarse ante o investimento de produtores e vendedores de produto final.»
Este foi o texto que elaboramos para o número 184 da GRIAL. Revista Galega de Cultura os seguintes autores e autoras participantes no Galeusca 2009: A. Riveiro Coello, D. Tembrás, F. Castro, M. Queixas, R. Vega e A. Ferreiro.
Ángel Gómez Morán Santafé, desde Xapón, tenta contactar con Carlos Oroza para agradecerlle o seu talento e os bons momentos que viviu de neno grazas a el. Hai tempo que tenta usar este blogue como medio de comunicación e non podemos desatender actitudes deste teor.
Se alguén coñece o modo de contactar con Carlos Oroza pode deixar recado aquí.
Houbo algunha vez un libro presentado simultaneamente en tantos lugares do mundo? Isto ten un valor máis que simbólico: ten recendo a humanidade.
